Dostępne zagadnienia z Psychologii rozwoju człowieka

Podejście psychometryczne:
To budowanie inteligencji za pomocą standaryzowanych testów służących określeniu różnic indywidualnych między ludźmi.




Dlaczego podejście psychometryczne jest kontrowersyjne?

Normatywność:

Piaget i teorie przetwarzania informacji – nacisk na podobieństwa, procesy wspólne.

Psychometria – nacisk na różnice w zakresie inteligencji (identyfikacja i mierzenie).

Cele i zastosowania:

Piaget i teorie przetwarzania informacji – ukierunkowania na teorię, opisywanie procesów.

Psychometria – ukierunkowanie na praktykę.

Istota testów inteligencji:

Binet, 1905, Paryż – selekcja dzieci z trudnościami szkolnymi. Badał cztery rodzaje zdolności:

• rozumowanie werbalne (słów)

• rozumowanie ilościowe (liczenie w podstawowym zakresie)

• rozumowanie abstrakcyjne (pewnych zależności czasowych)

• pamięć krótkotrwała

Wechsler – przykłady zadań związanych z matematyką:

• Podobieństwa np. w czym są podobne jabłko i śliwka, gniew i radość, wolność i sprawność.

• Arytmetyka

• Klocki

• Układanki

Raven – sprawdza szybkość uczenia się.

Ogólny test kwalifikacyjny – bada rozumowanie werbalne, abstrakcyjne, arytmetyczne.

Struktura inteligencji – pytania:

• Czy inteligencja jest cecha ogólną?

• Czy istnieje wiele specyficznych inteligencji: werbalna, matematyczna, przestrzenna, mechaniczna?

Struktura inteligencji – teorie:

Spearman - dwuczynnikowa teoria inteligencji (pogląd o ogólności inteligencji).

Czynnik g – inteligencja ogólna przenikająca każdą formę funkcjonowania intelektualnego.

Czynnik s – zdolności specyficzne.

Thurstone – siedem podstawowych zdolności umysłowych:

• rozumienie słów

• płynność słowna

• zdolności liczbowe

• zdolności wzrokowo – przestrzenne

• pamięć

• rozumowanie

• szybkość spostrzegania

Guilford – 180 różnych zdolności umysłowych.

Hierarchiczny model inteligencji – hierarchiczna organizacja zdolności intelektualnych, na szczycie znajdują się zdolności ogólne, niżej usytuowane są zdolności specyficzne.

Dziedziczność czy wychowanie?

RODZINA

Stopień pokrewieństwa – podobieństwo genetyczne:

• dziecko – rodzic 50%

• rodzeństwo 50%

• dziadek – wnuk 25%

• kuzynowie 12, 5%

Korelacje między I.I. w zależności od związku genetycznego.

Wnioski:

Podobieństwo I. I. wiąże się z podobieństwem genetycznym.

Dzieci adoptowane:

I. I. dzieci adoptowanych a I. I. matek biologicznych.

I. I. dzieci adoptowanych a I. I. rodziców adoptujących.

Wnioski:

I. I. dzieci adoptowanych silniej koreluje z I. I. matek biologicznych niż rodziców adoptujących.

Bliźnięta:

• badania bliźniąt jednojajowych 90%

• badania bliźniąt dwujajowych 50%

Wnioski dotyczące różnych zdolności u bliźniąt:

• Między bliźniętami jednojajowymi istnieje większa korelacja I. I.

• Badania bliźniąt wychowywanych oddzielnie – oddzielenie wpływu środowiskowego od genetycznego.

• I. I. Spokrewnionych i niespokrewnionych dzieci wychowywanych w różnych warunkach.
  I. I. Bliźniąt korelują w znacznym stopniu mimo oddzielenia.

Jaki wpływ ma środowisko na kształtowanie się inteligencji?

Znaczenie deprywacji:

• Dzieci wychowywane w instytucjach w wielu przypadkach maja problemy w późniejszym rozwoju.

• Odwracalność nawet uporczywych skutków.

Znaczenie rodziny:

• Wrażliwość matki na potrzeby dziecka.

Znaczenie struktury rodziny

• Wpływa liczebności rodziny na I. I.

• Konfluencyjny model rozwoju intelektualnego Zajonca – na inteligencję dziecka wpływa ogólny poziom intelektualny rodziny.

SZKOŁA

Nauczanie nie wpływa istotnie na fakt przyswojenia niektórych piagetowskich pojęć, jedynie można przyspieszać ich tempo (pojęcie stałości, rozumowanie logiczne).

Nauczanie wpływa na:

• analizę percepcyjną

• pamięć

• klasyfikację obiektów

• zasób słownictwa

• używanie pojęć ogólnych

• myślenie abstrakcyjne

• metapoznanie

Znaczenie szkoły:

• Bezpośrednio uczy umiejętności objętych m. in. testami inteligencji (klasyfikacja, pamięć).

• Wywiera wpływ na poszukiwanie ogólnych reguł – uniwersalnych systemów wiedzy.

• Promuje oparte na słowach abstrakcyjne sposoby myślenia.

• Opanowanie nauki pisania i czytania rozwija abstrakcyjnie.

Od czego zleży jakość kształcenia:

Nie ma znaczenia: finansowe i materialne zaplecze szkoły, wielkość szkoły, wielkość klas.

Znaczenie ma:

• wspólne ustalanie programów przez nauczycieli

• aktywne metody nauczania

• regularne zadawanie i ocenianie prac domowych

• stanowczość i sprawiedliwość

• stworzenie poczucia więzi ze szkołą

• efektywność prowadzenia zajęć